Jak pomóc roślinom w czasie suszy

Susza to coraz bardziej powszechne zjawisko, które obserwujemy już nie tylko w naszym kraju, ale na całym świecie. Braki wody wywierają aktywne skutki, które możemy zaobserwować wszędzie…

Miłośnicy ogrodów i soczystej zieleni z żalem i strachem przyglądają się swoim ogrodowym, które z roku na rok stają się coraz bardziej wysuszone.

Niedobory wody powodują u roślin słabsza kondycję - co przedkłada się na podatność roślin na choroby, obumieranie, a także mało atrakcyjny wygląd.

Coraz więcej osób zadaje sobie pytanie, jak pomóc roślinom? Co zrobić w ogrodzie, aby przynajmniej złagodzić skutki suszy?

Jeżeli takie zmartwienia dotyczą również ciebie, dobrze że tu trafiłaś. W tym artykule dowiesz się:

• jak złagodzić skutki suszy w ogrodzie?
• jak pielęgnować rośliny w czasie suszy?
• jak pielęgnować rośliny doniczkowe w ogrodzie i domu?
• jak założyć ogród odporniejszy na suszę?

Zachęcamy też do zapoznania się z naszymi artykułami - suche lato - jak przygotować ogród na suszę? 

lub o tym, jak radzić sobie z suszą w istniejącym już ogrodzie?

Jak złagodzić skutki suszy w ogrodzie?

Aby złagodzić skutki suszy w ogrodzie, musimy mieć świadomość, że wszystkie elementy składające się na ogród - czyli rośliny, podłoże w ogrodzie, a także ich pielęgnacja, muszą się wzajemnie w walce z suszą uzupełniać.

Braki wody będą odczuwalne bardziej, jeżeli nie potraktujemy ich poważniej. Świadomość zagrożenia i walka z nim, zaczynając już od swojego małego ogrodu, to wyzwanie, ale ma wysokie szanse powodzenia.

Od czego zacząć?

Nie będzie chyba zaskoczeniem, jeżeli podpowiemy, że trzeba rozpocząć gromadzenie wody deszczowej w ogrodzie. Zawsze jest dobra pora żeby zacząć. Jak to zrobić?

Przede wszystkim wszystkie rynny zbierające wodę z dachu nie mogą odprowadzać jej prosto w grunt. Tę wodę trzeba gromadzić na zapas. Dlatego najlepszy pomysł to wyposażyć się w duże pojemniki na deszczówkę. Szczególnie proste jest to kiedy budujemy dom, ale zacząć możemy też w starszych domach.

Doskonale sprawdza się duży zbiornik, wkopywany w podłoże, do którego uchodzą rynny z każdego dachu na działce. Z tego zbiornika woda jest przepompowywana do węża ogrodowego, który podlewa ogród. Mamy możliwość podłączenia do zbiornika również systemu automatycznego nawadniania, który będzie wygodniejszy.

Jeżeli brzmi to dla ciebie zbyt kosztownie i zbyt skomplikowanie, możesz zacząć od wiader, beczek, podstawiony pod rynnę, do których wpłynie woda deszczowa. Obecnie na rynku w sprzedaży możesz wyposażyć się w piękne donice, zbiorniki i kanie, dodatkowo wyposażone w wygodny zawór, do podłączenia kranu.

Aby zebranie wody opadowej z rynny było możliwe i wygodne, wystarczy do rynny zamocować specjalny zbierać wody deszczowej, którego koszt to około 50 złotych. Ten zbieracz odprowadza wodę z rynny do zbiornika.

Zbieracz deszczówki może być estetyczny.

Nawodnienie w warzywniaku może być zasilane wodą z opadów.

Deszczówkę możemy zbierać nie tylko z dachu, ale też nawierzchni, poprzez odwodnienia liniowe.

Dzięki zamocowaniu w beczce specjalnego kranu, podlewanie będzie wygodne. Możesz podłączyć tu wąż ogrodowy.

W roli pojemnika na deszczówkę idealnie sprawdzają się donice ceramiczne, np. nasza donica Amfora.

Jak pielęgnować rośliny w czasie suszy?

Oczywistym zabiegiem pielęgnacyjnym w czasie suszy wydaje się podlewanie, ale co zrobić, kiedy wody jest tak mało, że zaczyna jej brakować w kranie? Takie sytuacje miały miejsce w centralnej Polsce w 2019 roku. Kto ma deszczówkę, podlewa deszczówką.

Z podlewaniem wstrzymujemy się do czasu, kiedy jest bardzo źle. Podlewamy tylko w okresach krytycznych i tylko to, co naprawdę trzeba - po pierwsze warzywa.

Warto jest jednak zastanowić się, co podlewać?

Trawnik jest bardzo wrażliwy na brak wody, ale po deszczu [potrafi się zregenerować. Co prawda, żółty trawnik to pewien dyskomfort, ale lepiej jest “zainwestować” wodę deszczową w podlewanie warzywnika, czy wrażliwszych roślin, dla których susza oznacza koniec.

Jeżeli nie możemy pozwolić sobie na podlewania, warto zadbać o to, aby po deszczu jak najwięcej wody pozostało w gruncie, nie parowało, i aby gleba szybko nie przesycha. Co zrobić w tym celu ?

• grubo ściółkuj rabaty - rozkładamy ściółkę gdzie tylko się da, możesz wykorzystać nie tylko korę, ale też kamień, a nawet trawę z koszenia.
• ogranicz przekopywanie podłoża do minimum lub zera, aby jej nie przesuszać, przekopywanie powoduje niszczenie pożytecznych organizmów,
• gołe podłoże, pozbawione roślin, jest wystawione na duże ryzyko utraty wody, dlatego świetnym pomysłem jest posadzenie na rabatach roślin gęsto, tak aby szybko przesłoniły glebę, fajnie, jak połączymy wyższe i płożące gatunki. Rośliny płożące szybko zarastają glebę, tworząc na niej zieloną osłonę.

Gruba ściółka hamuje parowanie wody z gleby.

Czego nie robić w upalne dni?

• nie należy przycinać roślin, które po takim zabiegu szybko tracą turgor, więdną,
• nie należy podlewać ogrodu, zwłaszcza gdy woda ma spływać po rozgrzanych liściach, krople wody działają jak soczewka, skupiają wodę, parząc liście,
• nie wykonujemy oprysków,

Jeżeli latem musimy wykonać takie zabiegi pielęgnacyjne w ogrodzie, to najlepiej zrobić to wieczorem lub w pochmurne, ale bezdeszczowe dni.

Najlepszą porą na podlewanie jest wieczór.

Podlewamy obficie, ale niezbyt często. Duża ilość wody, raz na jakiś czas, w regularnych odstępach czasu, sprawi, że system korzeniowy roślin będzie się dobrze rozrastał. Korzenie będą sięgać głębiej w poszukiwaniu wody. Natomiast podlewanie codziennie, ale małą ilością wody sprawi, że korzenie roślin będą płytkie, a w razie braku podlewania, rośliny nie będą potrafiły poradzić sobie z brakiem wody.

Zdecydowanie w czasie upałów rezygnujemy z koszenia całkowicie, lub zostawiamy dłuższą trawę, w przeciwnym wypadku...

nasz trawnik będzie wyglądał jak wyżej.

Jak pielęgnować rośliny doniczkowe w czasie suszy w ogrodzie?

Rośliny doniczkowe w ogrodzie są szczególnie wrażliwe na suszę - ograniczona wielkość podłoża powoduje, że woda szybko z niego paruje. Jak możemy pomóc naszym roślinom doniczkowym?

Przede wszystkim powinniśmy:

• wykorzystać wysokiej jakości podłoże, które powinno być zasobne, zdrowe, najlepiej świeże,
• podłoże wymieszać z hydrożelem, który pochłania wilgoć, a w razie suszy - oddaje ją do podłoża,
• kupować donice w jasnych kolorach, które odbijają słońce - donice białe, kremowe, nie będą pochłaniać promieni słonecznych, tak jak czarne i szare,
• jeżeli mamy ciemne donice - zadbajmy o ich izolację, przed posadzeniem roślin, umieśćmy w donicach styropian.
• stawiając donice na blaszanym parapecie, podłożyć pod nie drewniane listewki, które ograniczą kontakt donic - a w tym korzeni roślin, z rozgrzanym parapetem. Metalowy parapet jest jak gorąca patelnia, na której przypiekamy nasze donice i rośliny.
• starać się nie przesuszyć podłoża, utrzymywać je stale wilgotne, w czym mogą pomóc nam nawadniacze i systemy nawadniania do donic, więcej o nich przeczytasz tu - sposoby na podlewanie roślin na dłużej.

Jak założyć ogród odporniejszy na suszę?

Jeżeli dopiero zakładasz ogród, to jesteś w korzystnej sytuacji, gdyż już od podstaw możesz zadbać o dobre warunki dla swoich roślin. Przewidując suszę i brak wody, możemy stworzyć miejsce gotowe na okresowe braki wody, które mimo to będzie wyglądało atrakcyjnie.

Żyzne, zatrzymujące wodę podłoże to podstawa zdrowego ogrodu.

Bardzo ważnym aspektem w ogrodzie jest podłoże. Jak dbać o glebę?

• gleba powinna być uprawniona, spulchniona, dzięki czemu lepiej chłonie wodę, warto zadbać o to, aby powierzchnia rabat była pofałdowana - taka powierzchnia jest w stanie zmagazynować więcej wody; nierówna powierzchnia nie paruje tak szybko.
• staramy się, aby gleba była żyzna, i zasobna w materię organiczną - warto zasilać ją kompostem, czy ściółkować organicznymi resztami z ogrodu, zawartość materii organicznej poprawia strukturę gleby, niezależnie czy w ogrodzie mamy przepuszczający wodę jak sito piasek, czy nie przepuszczalną glebę.
• aby ograniczyć straty wody deszczowej w ogrodzie, dobrze jest unikać miejsc, gdzie erozja glebowa będzie intensywna - nachylenia terenu, czy powierzchnie, które nie przepuszczają wody, będą ją traciły. Starajmy się zaplanować system odzyskiwania wody w ogrodzie, ogrody deszczowe, systemy nawadniania, oparte na deszczówce.
• jeżeli odpowiednio zadbamy o podłoże, to rośliny będą miały większe szanse na zdrowy wzrost.

W czasie zakładania ogrodu, kiedy budujemy wszystko od początku, warto zainteresować się systemem nawadniania. Obecnie różnorodność i koszty instalacji systemu nawadniania są bardzo zróżnicowane, dzięki czemu z pewnością każdemu z nas uda się dostosować system do siebie.

Instalacje, takie jak system nawadniania powinny być montowane już na etapie zakładania ogrodu.

Jeżeli jesteś początkującym ogrodnikiem, z pewnością nie wiesz, ile pracy wymagają niektóre założenia ogrodowe - szczególnie wrażliwym na suszę i upał jest trawnik. Trawa źle znosi brak wody, ze względu na płytki system korzeniowy, dlatego czasami warto zrezygnować z tradycyjnego trawnika, na rzecz innych, mniej wymagających, a równie ładnych założeń - możemy wykorzystać rośliny płożące, lub wysiać trawnik z koniczyny, która znosi suszę doskonale, a także jest samowystarczalna.

Jeżeli jednak zdecydujesz się na trawnik, pamiętaj, żeby nie kosić go nisko, całkiem przy ziemi - taki sposób koszenia naraża trawnik na szybsze wysuszenie. Ustaw wysokość koszenia na najwyższym poziomie. Warto też nawozić trawnik preparatem wzmacniającym system korzeniowy.

Bujne nasadzenia roślinne, chronią glebę przed parowaniem, a jednocześnie także są w stanie pochłonąć i zmagazynować więcej wody, niż trawnik. Warto zakładać wielogatunkowe rabaty, zamiast trawnika.

Każdy kto posiada ogród, powie Ci, że sadzenie w ogrodzie trzeba rozpoczynać od drzew. Drzewa dają cień, który chroni wrażliwsze rośliny. Obecność drzew wpływa pozytywnie na ogród - tworzy się przyjazny dla ludzi mikroklimat. W cieniu drzew możemy stworzyć piękne rabaty. Drzewa rosną najdłużej z roślin, dlatego warto zaczynać od nich. Na efekt rabaty bylinowej przyjdzie nam poczekać góra 2 sezony, natomiast młode drzewo rośnie kilka, a nawet kilkanaście lat.

Małe oczko wodne, zbiornik, kaskada, czy nawet poidełko, to doskonały pomysł na aranżację ogrodu, który z pewnością poprawi sytuację w ogrodzie.

Stworzenie ogrodu zupełnie odpornego na suszę jest trudne, ale nie niemożliwe. Jeżeli połączysz oszczędzanie wody, z jej gromadzeniem, dodasz do tego trwałe rośliny, i żyzne podłoże, to z pewnością odniesiesz sukces. Pamiętaj, nie musisz zaczynać o rewolucji w ogrodzie - małymi krokami też osiągniesz cel.