Przygotowujemy ogród do zimy

Jesień to okres wyjątkowo intensywnej pracy w ogrodzie. Nie tylko kończą się zbioru warzyw i owoców. Przygotowujemy do zimowania niektóre wrażliwe gatunki roślin, dbamy o odpowiednie zabezpieczenie konstrukcji ogrodowych oraz wysadzamy rośliny zimujące w gruncie, głównie cebulki. Można również przeprowadzić siew warzyw ozimych, np. wczesnych odmian marchwi, kopru, cebuli, wysadzanie niektórych roślin cebulowych ozdobnych, cebuli czy czosnku. W ten sposób możemy uzyskać wiosną szybsze i, wielokrotnie, lepsze plony. Przed przymrozkami sadzimy drzewa i krzewy z odkrytym systemem korzeniowym, odpowiednio je zabezpieczając przed zimą. Dziś pomówimy jednak o zabezpieczeniu roślin przed mrozami.

Przed ubieraniem zadbajmy o higienę

Zanim okryjemy rośliny na zimę stylowymi ubrankami ze słomy i innych materiałów okrywowych, musimy przeprowadzić ich cięcie kosmetyczne. U drzew przeprowadzamy je zaraz po opadnięciu liści, jeszcze przez przymrozkami. Usuwamy wówczas martwe i połamane gałęzie, "mumie" z drzew owocowych, zabezpieczamy miejsce cięcia preparatami grzybowymi. W bylinariach większość roślin przycinamy na ok 10 cm wysokości. Takie rośliny jak: Rudbeckia, Echinacea, Achillea i Sedum spectabile pozostawiamy z okazałymi owocostanami. Stanowią one nie tylko ładny element zimowego ogrodu, ale są źródłem pożywienia dla ptaków. Krzewy zazwyczaj jedynie oczyszczamy z uschłych i połamanych gałęzi. Jeśli posiadają owoce również postawiamy je dla zwierząt i "oka", podobnie jak w przypadku bylin. Rośliny zimozielone oraz Artemisia, Dianthus, Halienthemum i Heuchera, również rośliny iglaste i liściaste zimozielone, nie powinny być przed zimą cięte.

Drzewa i krzewy ubrane w chochoły

Przy zabezpieczeniu drzew i krzewów przed mrozami, szczególną uwagę zwracamy na rośliny z różnych, odmiennych od krajowych, stref klimatycznych, które zazwyczaj nie są przystosowane do naszych warunków, choć nie tylko. Zabezpieczamy, więc głównie:

Przykłady roślin najczęściej rosnących w ogrodach, wymagających osłon na zimę:

Mrozy są szczególnie ważne, gdy zima jest bezśnieżna. To pokrywa śniegu zabezpiecza, bowiem, szczególnie korzenie, przed ich całkowitym przemrożeniem. Ziemię wokół rośliny zabezpieczamy korą, gałęziami roślin iglastych, trocinami czy liśćmi. Musimy jednak uważać, żeby nie stosować liści porażonych przez choroby i szkodniki oraz z drzew orzecha włoskiego czy dębu, które mają dużo garbników. Dobrym materiałem ochronnym jest agrowłóknina zimowa, szczególnie polecana na rabaty bylinowe czy do okrywania roślin płożących. Tak zabezpieczamy rabaty bylinowe, wrażliwe drzewa i krzewy, wiosną nisko przycinane oraz niektóre pnącza.

Najczęściej używane materiały do zabezpieczania roślin na zimę

Szczególną uwagę poświęcamy szczepionym różom. U tych roślin miejsce okulizacji powinno być okryte spulchnioną ziemią, do wysokości 20 -30 cm tak, aby silne mrozy nie zniszczyły miejsca szczepienia oraz ograniczyły wypuszczanie nowych pędów na wiosnę. Do kopczykowania można użyć również kory, kompostu czy trocin. Róże, podobnie jak wrażliwe na mróz formy pienne roślin, osłaniamy w części naziemnej matami, płotkami z włókniny, okrywą z trzciny czy specjalistycznymi okrywami z tworzyw sztucznych. Wykorzystuje się również papier falowany, słomiane chochoły. Podobne okrywy stosujemy o hortensji, które są szczególnie kapryśne i potrafią przemarznąć, nawet przy niewielkich mrozach.

Pnącza ściółkujemy u podstawy korą czy trocinami do wysokości 15 -20 cm i w promieniu 40-70 cm wokół rośliny. Przy odpowiednim zabezpieczaniu przed mrozem nie zaleca się odczepiania pnączy z podpór, i obsypywania roślin leżących. Jest to nieprawidłowość często powtarzana, która powoduje straty w roślinności. Szczególnie Powojniki mogą pękać i zimą zamierać lub chorować, gdzie nawet mikropęknięcia mogą znacząco zaszkodzić roślinie.

Istotne jest zabezpieczanie odpornych na mrozy, ale łatwo łamiących się pod wpływem śniegu i zmrożenia, np. iglaków. Dotyczy to szczególnie form kolumnowych, jajowatych, kielichowych. Ich ochrona ogranicza się do okrycia roślin czy związania jej gałęzi. Ten sam problem dotyczy żywopłotów, gdzie dodatkowo mogą zachodzić procesy rozkładowe przy topnieniu okrywy śnieżnej. Więcej o pnączach tutaj - Oplecione mury, czyli mamy pnącza na budynku.

Byliny, trawy i rośliny cebulowe

Na mróz wrażliwe są również trawy. Zaczynając od tradycyjnego trawnika, który poleca się dobrze nawozić potasem przez zimą, żeby źdźbła były odporniejsze na zamarzanie, również trawy wieloletnie (trawa pompasowa, rozplenica japońska) muszą być okryte suchymi liśćmi na wysokość 40-50 cm. Obsypywanie traw zaczynamy po pierwszych przymrozkach. Wcześniejsze okrycie może, bowiem powodować niedostateczne uśpienie wegetacji.

Nie w pełni odporne na mrozy byliny, niektóre rośliny cebulowe czy rozety roślin dwuletnich (bratków, dzwonków, malw, goździków) można przykryci lekkimi materiałami. Idealne będą agrowłókniny oraz stroisze, również słoma czy zdrowe liście. W tym wypadku istotne jest ograniczenie narażenia roślin na zmrożenia przeplatane przepaleniami podczas odwilży. Tutaj szczególne istotne jest zwrócenie uwagi na odprowadzanie nadmiaru wody, szczególnie, gdy uprawiamy pustynnika, lewizję, szarotkę, gipsówkę czy rozplenicę. Są to, bowiem rośliny mocno wrażliwe na nadmiar wody, które potrafią całkowicie zgnić przed nastaniem wiosny.

Rośliny cebulowe wrażliwe na mrozy: dalie, mieczyki, begonie, tygrysówki, pacioreczniki i fuksje wymagają po prostu wykopania cebul późną jesienią i przechowywanie ich w pomieszczeniach, w temp 5-8 stC

Karmimy trawnik na zimę

Przed zimą nie przestajemy kosić trawnika do momentu, aż trawa nie przestanie rosnąć. Zwykle jest to nawet w połowie listopada. Trawnik przed zimą powinien mieć ok 5 cm wysokości. Przy suchej jesieni trawnik podlewamy delikatnie uważając, żeby nie robiły się zastoiny wodne. Oczywiście systematycznie zgrabiamy opadłe z drzew liście.

Przed nastaniem mrozów ważne jest odpowiednie dokarmienie trawnika. Trawa musi, bowiem zgromadzić na zimę odpowiedni "zapas kalorii" i uodpornić się na zachodzące zmiany. Tutaj można zastosować specjalistyczny nawóz jesienny, w którym serwowana jest minimalna ilość związków azotowych, a zwiększona dawka potasu i fosforu, które wpływają na szybkę regenerację trawy po lecie oraz zwiększają jej odporność na przymrozki i choroby. Dobrze nawożony na zimę trawnik powinien być intensywnie ciemno zielony z odcieniem brązu i fioletu.

Donice zapraszamy do pomieszczeń

Rośliny pojemnikowe, które są stosunkowo odporne na przymrozki można zadołować w osłoniętym od wiatru miejscu lub położyć na warstwie ochronnej ze styropiany czy desek i okryć je chochołem słomianym czy zawiniątkiem z papieru falistego, zawsze z pozostawieniem dostępu powietrza.

Rośliny pojemnikowe wrażliwe na mrozy, przechodzące okres spoczynku (fuksje, pelargonie, mirt) przenosimy do pomieszczeń ciemnych, suchych, z temperaturą powyżej 0 stC. Rośliny zimozielone przechowujemy w pomieszczeniach suchych, chłodnych - 3-10 stC, ale widnych. W obu przypadkach pomieszczenia powinny być przewiewne, ale bez przeciągów i nagłych zmian temperatury.

Wykuwamy przeręble w oczku wodnym

Jeśli chcemy za rok cieszyć się naszym oczkiem wodnym, musimy oczyścić i posuszyć pompy zewnętrzne, filtry i wszystkie urządzenia dodatkowe. Usuwamy wodotryski i fontanny oraz opróżniamy węże doprowadzające do nich wodę. Jeśli w oczkach wodnych nie rosną rośliny, po prostu wypompowujemy z nich wodę, żeby ograniczyć możliwość popękania powierzchni.

Jeśli nasze oczko wodne jest większym zbiornikiem wodnym większość roślin szuwarowych powinniśmy pozostawić na zimę, żeby przez ich tkanki następowało napowietrzenie wody oraz aby były schronieniem dla zwierząt wodnych. Usuwamy natomiast rośliny wodne wrażliwe na mróz, takie jak: hiacynty wodne, salwinię, piscję czy cibor. Przycinamy rośliny mocno rozrośnięte tak, aby 80-90% tafli wody była odsłonięta. Systematycznie odławiamy z tafli opadłe liście, które potrafią znacznie zanieczyścić wodę stawku oraz usuwamy pozostałe rośliny sezonowe. To ogranicza rozkład materii organicznej, podczas którego trujące gazy mogą zadusić ryby. Istotne jest tu również wykuwanie przerębla szczególnie, gdy w naszym stawku mieszkają ryby. Mało osób o tym wie, ale w tym wypadku lepiej jest "wytopić" przerębel gorącą wodą niż wykuwać go mechanicznie. Niekomfortowe są, bowiem dla ryb: hałas i wibracje wody. Żeby zapobiec zamarzaniu przerębla poleca się włożyć w niego kawałek styropianu, wiązkę słomy czy wsypać trociny.

Jeśli zbiornik wodny ma mniej niż 1 m głębokości powinniśmy odłowić z niego ryby. Zwierzęta można wówczas przechowywać w akwarium, w pomieszczeniu jasnych, chłodnym, z temperaturą powyżej 0 stC. Najlepsza temperatura "przechowywania" ryb wynosi 5-8 stC, bowiem poniżej 10 stC ryby wchodzą w stan odrętwienia i eliminowana jest konieczność ich dokarmiania.

Niezależnie od głębokości zbiornika wodnego, na pewno odławiamy ryby egzotyczne! Pozostałe ryby dokarmiamy do momentu, aż temperatura spadnie poniżej 10 stC - odrętwienie ryb.

Ostatni raz w sezonie zabieramy się za sprzęt ogrodniczy i urządzenia pomocnicze

Przed zimą powinniśmy przygotować do nowego sezonu również sprzęt ogrodniczy.

Dbamy o meble ogrodowe i ozdobniki

Jesienią, kiedy jest jeszcze sucho i słonecznie konserwujemy drewniane konstrukcje altan, pergoli, trejaży, płotków i ogrodzenia. Oczyszczamy powierzchnię ze starej farby i nanosimy impregnaty i lakiery ochronne. Jeśli możemy zdemontować któryś z elementów warto go przenieść na zimę do suchego pomieszczenia. Dbamy o stabilność każdej konstrukcji, żeby nie uległy dewastacji pod naporem śniegu. Szczególnie zwracamy tutaj uwagę, na jakość zadaszenia altan głównie, jeśli będą one przeznaczone do ręcznego zrzucania czapy śnieżnej.

Dbamy również, o jakość naszych mebli ogrodowych i odpowiednie ich przygotowanie do kolejnego sezonu.

• Meble plastikowe - myjemy ściereczką i płynem do naczyń. Jeśli są mocno zabrudzone płyn do czyszczenia należy zastąpić żelem do wanien akrylowych lub innym środkiem o większej skuteczności, ale o delikatnej strukturze. Użycie proszków czyszczących uszkodziłoby powierzchnię mebli. Jeśli na umytej powierzchni widzimy jeszcze szpecące plamy usuwamy je przy pomocy wody zmieszanej z amoniakiem lub octem, w proporcjach 1:1

• Meble drewniane - najlepiej umyć myjką ciśnieniową lub wodą z płynem do czyszczenia powierzchni drewnianych. Po wyschnięciu drewna meble nacieramy olejem lub innym impregnatem, o których mówimy w tym artykule - http://ogrodolandia.pl/impregnacja. Jeśli na drewnie pojawiają się ciemne plamy pleśniowe czy grzybowe, plamy takie przecieramy np. Cloroxem, delikatnym papierem ściernym czy innym środkiem i czyszczoną powierzchnię zakonserwujemy.

• Meble wiklinowe - czyścimy wodą z solą, dokładnie spłukujemy i nacieramy preparatem do mebli.

• Meble z technorattanu - (co to jest technorattan) wymagają jedynie odpowiedniego wyczyszczenia i wysuszenia. Składujemy je w pomieszczeniu suchym, dla ograniczenia zagrzybienia i pleśnienia.

• Textiline - (co to jest textiline) podobnie jak nowoczesny technorattan nie wymaga skomplikowanych zabiegów przy czyszczeniu. Przechowywanie mebli wykonanych z tego nowoczesnego materiału jest nieskomplikowane. Konieczne jest jedynie zagwarantowanie im pomieszczenia suchego i bez zagrzybień.

• Meble i elementy metalowe - ( http://ogrodolandia.pl/metal) zabezpieczamy zgodnie z zaleceniami każdego z rodzajów materiału. Wszystkie elementy architektury oraz meble z metali chowamy uprzednio zabezpieczając je przed rdzewieniem.

Przygotowując ogród do zimy, jak widać, musimy się sporo napracować. Warto w nim ustawić karmniki dla ptaków, zabezpieczyć miejsca zimowania jeży, jaszczurek czy wiewiórek. Połatać ogrodzenie żeby nie weszły nam np. zające obgryzające drzewka czy wystawić domki dla owadów. To tak niewiele a jednak pozwoli cieszyć się ogrodem nie tylko nam.

Jesienna pora, to także odpowiedni czas na wykonywanie wielu innych prac. Więcej informacji znajdziesz tutaj - Jak sadzić drzewa i krzewy owocowe? Korzystamy z jesieni w ogrodzie.