Jeśli w domu mieszkają małe dzieci i mamy możliwość zagospodarowania dla nich choćby niewielkiej przestrzeni, powinniśmy wyposażyć ogród w przydomowy plac zabaw. Jest to przedsięwzięcie, które jednocześnie nie wymaga znacznych nakładów finansowych czy specjalnych pozwoleń. Huśtawka, piaskownica, drabinka a nawet niewielki domek, czyli urządzenia służące codziennej rekreacji dzieci, możemy ustawić na prywatnym terenie bez żadnych zezwoleń. Nie musimy zgłaszać tego faktu ani uzyskiwać pozwolenia na budowę.

Etapy planowania przydomowego placu zabaw

Zaplanowanie placu zabaw na prywatnym terenie wymaga takich samych kroków, jakbyśmy budowali duży plac ogólnodostępny. Musimy zwrócić uwagę na odpowiednie jego usytuowanie, zabezpieczenie, wybór nawierzchni i dobranie bezpiecznych elementów wyposażenia.

Teren pod plac zabaw

Idealny plac zabaw musi mieć odpowiednie położenie:

• Z dala od ulicy, a jeśli jest to niemożliwe, odpowiednio zabezpieczone przed hałasem i spalinami kurtynami dźwiękochłonnymi, wysokimi płotami czy gęstym i wysokim żywopłotem

• Z dobrą widocznością np. z miejsca wypoczynku opiekunów, z kuchni czy salonu, szczególnie, jeśli na placu zabaw bawią się najmłodsze dzieci

• Dobrze, jeśli choć część placu zabaw jest zacieniona i daje schronienie przed upałem

• Powierzchnia nie może być pod spadem terenu czy w miejscach zalegania wody i śniegu

• Małe urządzenia można ustawiać bezpośrednio na trawie, ale raczej wymagają odpowiedniej nawierzchni, która zamortyzuje ewentualny upadek

• W pobliżu placu zabaw nie mogą rosnąć rośliny trujące, niewskazane jest też oczko wodne

Wybieramy wyposażenie

Na pewno, w przydomowym placu zabaw nie chodzi o to, żeby mieć wszystko, ale niekoniecznie dobrej jakości. Przepełnienie akcesoriami nie tylko zabiera miejsce ale i wprowadza chaos, również w zabawę dzieci i otoczenie. Nagromadzenie zabawek może stwarzać niebezpieczeństwo i znacznie utrudniać zabawę. Poza tym plac zabaw zazwyczaj robi się mocno dostosowany do aktualnego wieku dzieci, bez uwzględnienia ich zmieniających się potrzeb.

Warto zatem:

• Zadbać aby zabawki na placu zabaw pozwalały odpowiednio bawić się zarówno jednemu dziecku, jak i grupie.

• Poszczególne urządzenia powinny być od siebie odpowiednio oddalone, co zwiększa bezpieczeństwo bawiących się na nich dzieci

• Urządzenia dobrze jest dobrać do otoczenia, ale głównie do upodobań dzieci

• Dobrze jest wykorzystać naturalne, istniejące uwarunkowanie, takie jak drzewa na których można zawiesić huśtawkę czy zbudować domek

• Urządzenia muszą być bezpieczne, posiadać atesty i pozwolenie - PN-EN 1176 i PN-EN 1177-9

• Samodzielnie wykonane urządzenia powinny być trwałe, bezpieczne i nie stwarzać zagrodzenia dla dzieci

• Dobrze jest pomyśleć nad tym, że dzieci szybko rosną i zmieniają zainteresowania. Idealny plac zabaw również musi z nimi rosnąć.

• Wszystkie powierzchnie muszą być gładkie i solidnie połączone. Nie powinny mieć otworów w których mogą utknąć dziecięce place czy głowa a wszystkie śruby muszą być płaskie.

• Warto zainwestować w piaskownicę z pokrywą i daszkiem ochronnym.

Podstawowe wyposażenie:

Huśtawki

Wokół huśtawek warto jest zachować bezpieczną przestrzeń. Zaleca się odległość 1,5m. Sama huśtawka nie powinna być wyższa niż 3 m a jej siedzisko dobrze jest umieścić na wysokości 70 cm. Każda huśtawka musi mieć solidną i stabilną podstawę. Poszczególne elementy muszą być odpowiednio zabezpieczone, głównie przed działaniem czynników środowiska. Dla najmłodszych dzieci warto wybrać huśtawkę z zabezpieczeniem.

Często huśtawki są elementem większych zestawów. Dołączone są do domków, zjeżdżalni, platform.

Piaskownica

Piaskownica, szczególnie zbudowana własnoręcznie, może mieć różną wielkość czy kształt. Warto jednak wiedzieć, że najlepsze piaskownice mają przynajmniej 1 mkw powierzchni i 30-40 cm głębokości. Piaskownica powinna posiadać ścianki ochronne, zabezpieczone dno, które jednak przepuszcza wodę i ławeczki na około. Oczywiście można kupić gotową piaskownicę z drewna, z tworzywa sztucznego, otwartą, zamykaną lub zasłanianą plandeką ochronną. Piaskownice niewielkie, plastikowe, można ustawiać mobilnie, większe powinno się przymocować do podłoża na stałe.

Warto pokusić się o samodzielne wykonanie takiego elementu przy użyciu dobrze wyheblowanych, zabezpieczonych desek. Niezależnie od sposobu powstania piaskownicy do jej wnętrza trzeba wsypać czysty, drobny piasek.

Domek dla dzieci

Domek dla dzieci będzie zawsze lubiany. Małe dzieci zrobią z niego idealne miejsce do zabawy. Dla starszych stanie się fortem do spotkań z przyjaciółmi, tajną siedzibą czy miejscem w których odpoczną w samotności.

Zazwyczaj domki wykonane są z drewna, a to daje dodatkowe możliwości rozbudowy budowli i kreatywnego wykorzystania. Drewno jest szczególnie polecane ze względu na pozytywne oddziaływanie na dziecko i ekologię. Na pewno, szczególnie wykonując samodzielnie drewniany domek, warto zadbać o jego estetyczny wygląd, harmonijne połączenie z otoczeniem oraz odpowiednie zakonserwowanie użytych materiałów. Całość musi być stabilna, dokładnie wykończona i bezpieczna.

Jeśli zdecydujemy się na domek z tworzywa sztucznego postawimy na lekką, odporną na zmienne warunki środowiska i niewymagającą zabezpieczenia konstrukcję stosunkowo taniego produktu. Domek będzie miał wyraziste kolory w pełnej palecie barw. Niestety nie zharmonizuje z otoczeniem i nie będzie tak samo trwały, jak budowla drewniana.

Domki dla dzieci bywają mocno rozbudowanymi placami zabaw, które samodzielnie zapewniają dziecku maksimum zabawy. Posiadają główną, zadaszoną platformę oraz prowadzące na nią, mocno zróżnicowane drogi: drabinki, ścianki wspinaczkowe, liny do podciągania się itd. Zazwyczaj mają dołączony przynajmniej jeden ślizg a pod platformą znajduje się piaskownica dla najmłodszych. Są one polecane ze względu na wysoką jakość zastosowanych materiałów, praktycznie nieograniczone możliwości wykorzystania oraz dodatkowe, interesujące elementy, takie jak: lunety, kierownice, liczydła.

Zjeżdżalnia

Zjeżdżalnia i piaskownica powinny być na każdym placu zabaw. Zjeżdżalnię należy dobierać do wieku dziecka. Dla młodszych są to elementy niewielkie, szerokie, z szerokimi i bezpiecznymi schodkami. Najczęściej mają ok 90 cm długości ślizgu. Najlepiej postawić wówczas na przenośne produkty, bowiem dzieci rosną szybko i ich wymagania się zwiększają. Ślizg dla przedszkolaków ma najczęściej 170 cm długości a dla dzieci starszych nawet i 330 cm. Wybrana zjeżdżalnia musi być stabilna, nie posiadać ostrych krawędzi, wystających śrub i niedokładnych łączeń. Ślizg powinien być odpowiednio wykonany ale i pod łagodnym kontem, szczególnie zakupując element do najmłodszych.

Zjeżdżalnie dla najmłodszych zrobione są najczęściej z tworzywa sztucznego: PVC, poliestru, polipropylenu czy włókien szklanych. Dobrze, żeby wszystkie elementy zjeżdżalni były odporne na działanie promieni UV, szczególnie w przypadku jaskrawo barwionych elementów. Ślizg najczęściej jest plastikowy - w produktach dla najmłodszych lub z nierdzewnej stali chromoniklowej, w przypadku zjeżdżalni dla starszych. Niezależnie od materiału użytego do wykonania każdego z elementów zjeżdżalni warto zadbać o jej odpowiednie kotwienie i zakleszczenie. Wymagane są odpowiednie atesty i certyfikaty.

Często zjeżdżalnie połączone są w zestawy z huśtawkami czy stanowią element rozbudowanego placu zabaw.

Co jeszcze podarować dzieciom na przydomowym placu zabaw?

Urozmaicenie placu zabaw daje szerokie możliwości jego użytkowania. Na własnym terenie możemy postawić co tylko nam się spodoba. Zalecana jest rozwaga i odpowiednie, przestronne urządzenie miejsca zabaw dzieci, ale żadne wytyczne nie ograniczają naszych możliwości. Na przydomowym placu zabaw mogą się więc znaleźć: trampoliny, drabinki, ścianki wspinaczkowe, gry stałe i przenośne, dmuchane baseny, altanki, ścieżki edukacyjne, parki linowe itd.

Warto zadbać o ich jakość, postawić na bezpieczeństwo i możliwości wykorzystania.