Szerszeń europejski jak się go pozbyć? Poznaj swojego wroga!
Szerszeń europejski, to największy owad, z rodziny osowatych, który występuje powszechnie na terenie całej Europy, zwłaszcza w pobliżu siedzisk ludzi.
Szerszeń europejski zwany również szerszeniem groźnym, ma zmienne ubarwienie, zależne od płci i miejsca występowania. Osobniki występujące w Polsce mają odwłok w czarno-żółte pasy, natomiast tułów jest czarny w rude plamy. Na głowie szerszenia dobrze widoczne są silne żuwaczki.
Wielkość szerszeni waha się i wynosi:
- 1, 7 cm- 2, 4 cm dla robotnicy,
- 2, 1 cm - 2, 3 cm dla samca,
- 2, 5 cm do 3, 5 cm dla królowej.
Naturalnymi siedliskami szerszeni są lasy liściaste, szczególnie upodobał sobie stare dziuple, nory w korzeniach drzew. Niestety, z powodu coraz mniejszej ilości naturalnych liściastych lasów, szerszeń dostosował się do funkcjonowania w pobliżu miast.
Gniazda szerszeni mogą być zakładane w dziuplach drzew, domkach dla ptaków, budkach lęgowych, ale również garażach, stodołach, wiatach. Miejsca osłonięte od deszczu są dla niego zachęcające.

Żądło szerszenia jest większe, a także mocniej penetruje skórę, to jeden z powodów, przez które użądlenia są bardziej bolesne.
Jad szerszeni jest porównywalny w składzie z jadem osy, ale zawiera więcej toksyn. Dodatkowo skład jadu to około 5% acetylocholiny, która powoduje silne pieczenie rany. Opowieści o kilku użądleniach, które powodują śmierć dorosłego człowieka są nieprawdziwe. Ponieważ użądlenie można porównać do użądlenia osy. Jednak każde użądlenie, może być śmiertelne dla osób, które mają alergię na ukąszenia owadów.
Użądlenie szerszenia jest boleśniejsze, niż pszczoły czy osy, z powodu znacznie większego, bardziej penetrującego żądła. Dawka jadu, jaką może wstrzyknąć jeden szerszeń to około 0, 2 mg jadu - zazwyczaj mniej, nigdy więcej.
Jak wskazują statystyki, dawka śmiertelna jadu szerszeni to od 10 do 90 mg na każdy kilogram ciała. Co oznacza, że potrzeba by kilkuset lub więcej użądleń, aby doszło do śmierci człowieka. Dla zdrowej, dorosłej osoby nie stanowi zagrożenia życia. Natomiast w szczególnym niebezpieczeństwie są dzieci, osoby starsze, chore, czy też wykazujące objawy alergii na ukąszenia.

Szerszeń żywi się owocami, ma mocne szczęki, które powodują duże straty w uprawach sadowniczych.
Szerszeń bywa pożyteczny, gdyż żywi się głównie owadami, zjada szarańczę. Jednak innym składnikiem jego menu są owoce i soki z owoców, dlatego często szerzenie przyczyniają się do dużych strat w sadownictwie. Pojawienie się szerszenia to również zmora pszczelarzy - gdyż szerszenie żywią się pszczołami, ich miodem, pierzgą, są w stanie, działając w grupie, zabić cały rój pszczół z ula.
Wiosną królowa szuka miejsca do złożenia jaj, następnie zaczyna budować gniazdo, w którym składa kilka jaj. Kiedy z jaj wylęgają się robotnice, karmią je, aby szybko mogły przejąć jej rolę i zająć się dalsza budową gniazda i dokarmianiem jej, w czasie, kiedy będzie znosiła kolejne jaja. Na jesień wszystkie osobniki poza królową wybierają, aby wiosną cały proces rozpoczął się od nowa.
Przeczytaj także - Jak pozbyć się kreta z ogrodu?

Królowa sama rozpoczyna budowę gniazda, aby móc złożyć jaja.
Niestety w ostatnich latach na terenie Europy, w tym również w Polsce, można zaobserwować, pojawiające się czasami szerszenie azjatyckie, które są większe i groźniejsze. Przypuszcza się, że zostały one zawleczone do Francji, wraz z kontenerami z chińską porcelaną.
Szerszenie azjatyckie są czarne, w pomarańczowo-żółte pasy. Ich długość to nawet 4, 5 cm, a rozpiętość skrzydeł 7, 6 cm. Wyróżnić możemy również szerszenia japońskiego, jest to odmiana azjatyckiego, który osiąga wielkość do 5, 5 cm!
Ukąszenie szerszenia azjatyckiego można porównać do uczucia, wbijania w ciało gorącego gwoździa. Takie użądlenie jest częstą przyczyną śmierci w Japonii, czy na obszarach występowania tego groźnego gatunku. Reakcja anafilaktyczna na jad tego owada jest silniejsza i groźniejsza.

Szerszeń azjatycki jest większy od europejskiego i ma inne wybarwienie
Co zrobić, gdy zobaczysz szerszenia?
Szerszenie są z natury łagodniejsze niż osy, a atakują jedynie, kiedy poczują się zagrożone, lub ich gniazdo jest w zagrożeniu.
Dlatego jeżeli w swoim otoczeniu zaobserwujesz szerszenie, powinieneś się spokojnie wycofać. Ważne! Nie wykonuj gwałtownych ruchów, nie wymachuj rękami.
W sytuacji, kiedy zetkniemy się z szerszeniem, powinniśmy osłonić najwrażliwsze miejsca naszego ciała.
Pierwsza pomoc po ukąszeniu szerszenia
Jeżeli ukąszona została osoba, która ma alergię na jad owadów, koniecznie musisz wezwać pomoc medyczną. Najczęściej osoby uczulone, mają do dyspozycji zastrzyk z adrenaliną, który trzeba natychmiast podać.

Zastrzyk a adrenaliną jest dostępny na receptę. Obecnie w sprzedaży mamy do dyspozycji autostrzykawki, które gwarantują, że podanie leku jest proste i efektywne. W stresie, jakim jest ukąszenie i zagrożenie życia, przygotowanie klasycznego zastrzyku przysparza wiele kłopotu - rozpakowanie strzykawki, nabranie z fiolki odpowiedniej ilości leku i podanie zastrzyku, wiązało się z wieloma zagrożeniami, w samej sferze przygotowania zastrzyku. Zdarzały się sytuacje złamania igły.

Autostrzykawka z adrenaliną pozwala wykonać zastrzyk bezpiecznie i szybko.
Autostrzykawki gwarantują bezpieczeństwo wykonania zastrzyku w tej nagłej, niebezpiecznej sytuacji.
Autostrzykawka wygląda jak długopis, trzeba ściągnąć jej kapturek, a następnie uderzyć nim w udo (podanie adrenaliny musi być domięśniowe). Strzykawkę przytrzymujemy tak 10 sekund. Resztę robi za nas automat.
Po zastrzyku z adrenaliny, przemywamy miejsce wodą z mydłem, a następnie przykładamy w miejsce użądlenia zimny okład. Robimy to jednak już po czasie, kiedy zastrzyk zadziała, a objawy ukąszenia jak duszności, obrzęk, zaczną ustępować.

Szerszenie różnią się między sobą wielkością i kolorem.
Co robić, kiedy nie mamy zastrzyku, a reakcja na jad wskazuje na alergię?
Przede wszystkim wzywamy pogotowie.
Staramy się nie wykonywać gwałtownych ruchów, aby nie pobudzać osoby poszkodowanej, która jest w dużym stresie.
Kładziemy osobę poszkodowaną i unosimy kończyny dolne do góry, aby zapewnić krążenie w głównych, najważniejszych narządach.
Jeżeli dojdzie do duszności, zatrzymania krążenia, musimy rozpocząć resuscytację - udrożnienie dróg oddechowych, 2 wdechy, 30 uciśnięć. Aż do przybycia pogotowia, chyba że oddech powróci.

Po ukąszeniu, trzeba usunąć żądło.
Co robić, kiedy nie jesteś uczulony?
Po ukąszeniu przez szerszenia konieczne jest dokładne obserwowanie osoby poszkodowanej, a także wezwanie pogotowia, kiedy zaobserwujemy niepokojące objawy.
Jeżeli nic się nie dzieje to:
- zachowaj spokój,
- usuń żądło,
- przyłóż do miejsca ukąszenia chłodny okład - może być to ręcznik zmoczony w zimnej wodzie z octem, który zmniejszy opuchliznę.
Rumień po użądleniu może mieć nawet 10 cm, i utrzymywać się nawet 24 godziny. Każdy organizm jest indywidualny, ale pamiętaj, jeżeli źle się czujesz, masz kłopoty z oddychaniem, opuchlizną, lub coś cię niepokoi, zgłoś się do szpitala.

Kiedy gniazdo znajduje się w trudno dostępnych miejscach, lepiej nie usuwać ich na własną rękę.
Jak pozbyć się szerszenia?
Na początku warto zaznaczyć, że jeżeli masz alergię na ukąszenia owadów, lub nie wiesz, jak reagujesz na ukąszenia, lepiej nie robić tego na własna rękę.
Kiedy gniazdo szerszeni znajduje się na działce zamieszkanej, to możemy skorzystać z pomocy straży pożarnej, która fachowo pozbędzie się tych owadów z naszej posesji. Jednak jest to możliwe tylko w przypadku bezpośredniego zagrożenia życia.
Samodzielne usuwanie gniazda szerszeni jest bardzo ryzykowne, stanowi duże zagrożenie dla ciebie i twojej rodziny. Najlepiej skorzystać z pomocy firmy deratyzacyjnej. Zwłaszcza kiedy gniazdo znajduje się w trudno dostępnym miejscu. Jeżeli nie masz takiej możliwości i planujesz samodzielne działanie pamiętaj o tym, aby:
- wyposażyć się w odzież ochronną, jaką dysponują na przykład pszczelarze, kombinezon, kapelusz z siatką, rękawice,
- działać nocą, kiedy owady są w gnieździe i nie są tak aktywne,
- upewnić się, że dzieci, zwierzęta i osoby postronne są bezpieczne,
- staraj się przed swoim działaniem zachowywać się spokojnie, cicho, nie używać latarki, która może pobudzić zwierzęta.
Co zrobić kiedy odwiedzają na szerszenie?
Niestety, przepędzanie go nic nie da, owad z pewnością powróci, a dodatkowo, jeżeli jest to królowa, może założyć w pobliżu twojego domu gniazdo. Dlatego najlepiej zabijać szerszenie zaraz po ich pojawieniu się.
W tym celu możesz zastosować:
- pułapki feromonowe - które zapachem wabią owady do środka, skąd nie mogą się wydostać, i po prostu giną,
- gaśnice na szerszenie - gaśnice takie mają postać aerozolu, który pozwala nam na działanie z bezpieczniejszej odległości - około 5 - 7 m. Gaśnicę uruchamiamy, kierując jej strumień bezpośrednio do wlotu gniazda, strumień utrzymujemy około 10-12 sekund, a następnie szybko się oddalamy.
Jeżeli zastosowano gaśnicę do gniazda szerszeni, to następnego dnia, wieczorem, sprawdzamy jej skuteczność i ewentualnie usuwamy gniazdo.
Zanim jednak przystąpisz do pracy, sprawdź, czy w pobliżu nie widać krążących osobników, dla bezpieczeństwa możesz wyposażyć się w muchozol i środki ochrony osobistej (kombinezon, maska).
Jeżeli nie ma niepokojących objawów, nie widać ani nie słychać owadów, możesz przystąpić do usuwania gniazda.
W tym celu osłoń je grubym workiem na śmieci, a następnie oderwij od drzewa, ściany, dachu, i zamknij worek. Szczelnie zamknięty worek wyrzuć do kosza, który dokładnie zamknij.
Co nie jest skuteczne? Jak nie usuwać szerszeni
W sieci mamy możliwość obserwacji różnych domowych sposobów usuwania gniazd os i szerszeni. Z pewnością nie każdy z nich jest skuteczny, a nawet niebezpieczny.
Czego nie robić?
NIE UŻYWAJ OGNIA ANI WODY!
Palenie gniazda nie jest skuteczne, gdyż owady szybko z niego uciekają. Są zaniepokojone, mogą żądlić i atakować. Dodatkowo gniazdo zbudowane z łatwopalnej celulozy, zagraża pożarem. Natomiast stosowanie wody jest zupełnie nieskuteczne, a również może rozwścieczyć wody.
NIE STRĄCAJ GNIAZDA!
Jest to jeden ze sposobów, który również proponuje się nam w internecie. Jednak nikomu nie trzeba chyba tłumaczyć, jak bardzo ryzykowny i nieskuteczny jest ten sposób działania.

Regularne czyszczenie i kontrola miejsc w ogrodzie, i pomieszczeniach gospodarczych pozwoli nam zareagować w porę.
Jak zapobiegać pojawieniu się szerszeni?
Regularne czyszczenie, zwłaszcza wiosenne porządki, podbitki dachowej, rynien, zakamarków w garażu, szopce, drewutni, sprawią, że nawet jeżeli pojawi się królowa i zacznie budowę gniazda, nie zdąży jej ukończyć.
Aby owady nie dostawały się do wnętrza domu, w oknach zakładajmy moskitiery, a także ramy okienne i przewody wentylacyjne, możemy posmarować specjalnym preparatem, którego zapach odstrasza szerszenie.
Martyna
Bardzo ciekawy, uświadamiający artykuł! Czytam wszystkie wasze wpisy i z chęcią wracam nawet do tych starszych :)
Kamil ...
Witam, na ogrodzie mam domek (jak kto woli Altanke) zauważyłem że między deskami od ściany a deskami dachu jest jedno miejsce w którym wlatuje i wylatuje szerszeń prawdopodobnie królowa robi gniazdo, zakupiłem 2 duże gaśnice z brossa i teraz pytanie czy wystarczy opsikać miejsce gdzie ona wlatuje do środka czy najlepiej zapolować na nia jak wychodzić będzie i strzelić w nią lub blisko niej z takiej gaśnicy? Pomijając fakt że odrazu bym stamtąd uciekał gdyż brzydze się os i szerszeni.
Anna
Dzięki za porady. :)
Grażyna
Mamy szerszenie w ściętym pniu drzewa na działce rekreacyjnej .Co zrobić żeby się ich pozbyć Nie mieszkamy na działce ,szerszenie są od początku lata
Kraki
Jakim preparatem "smarować" np okolice balkonu( blok)? Okien? Mamy moskitiery ale coś pod dach się wpycha. Pewnie administracji trzeba zgłosić?
Lena
Witam, gdzieś w pobliżu domu zagnieździły się szerszenie. W ogóle nie da się nawet drzwi uchylić bo siedzą na ścianach a wieczorem to już wgl masakra każde okno w obecności szerszenia. Nigdzie nie mogę zlokalizować gniazda przez co nawet straży nie mogę wezwać bo przecież nie przyjadą... Pułapki, lampy nie działają. Nie wiem już co mam robić a w domu mam osobę niepełnosprawną, pomocy.
Jan 19 wrzesień
Mieszkam w dużym domu na trzecim piętrze jest to budynek po niemiecki i pod dachem mam gniazdo szerszeń i nie idzie się tam dostać samemu dzwonilem na straż i powiedziałem im ze mam pod dachem szerszenie i oni mi odmowil i powiedziałem ty strazakom ze budynek należy pod agencje rolną to kazali mi tam się zgłosić do nich.i to jest też zagrożenie dla mojej rodziny.a sam tego nie zrobię po się boję szerszeń a raz taki był przypadek że którejś nocy wpadły mi trzy do korytarza i sam je zabiłem a po zabiciu się Pchaly się do okien i co mam z tym zrobić.
Ogrodolandia.pl
Niestety, walka z szerszeniami jest trudna na własną rękę, jeżeli istnieje zagrożenie, to zawsze warto spróbować wezwać straż pożarną i wyjaśnić, na czym problem polega. Jeżeli się nie uda, to może warto szukać pomocy u profesjonalistów. W ostatnim czasie coraz więcej firm oferuje pomoc w alce z szerszeniami, wystarczy poszukać w internecie namiarów na firmę z naszego sąsiedztwa. Pozdrawiamy :)
Adam
W życiu każdy z nas musi tolerowac jakieś osoby tzw niefajne, to ym bardziej dajmy chociaż pożyć tym owadom które nam nic nie robią. One same z siebie nie zaatakuja tak jak to my czasami robimy względem siebie. Krótko: ludzie, nie przesadzajcie, dajcie innym żyć, szerszeń jest też pozytecNym owadem.
Julianna
Cześć. Koło mojej córki latał szerszeń!
Katarzyna
Mój szwagier jest strażakiem OSP niestety Straż pożarna nie ma w swoim zakresie pracy usuwania gniazd szerszeni.
taas
Poznaj swojego wroga??? Straszący tytuł... Ważne informacje: Dla pszczół niestety to bywa wróg, ale gdyby rolnicy, zwłaszcza w Polsce, nie stosowali pestycydów i oprysków, a już na pewno w dzień, pszczół byłoby więcej. Oczywiście absolutnie nie bagatelizuję zagrożenia ze strony szerszenia gdy ktoś jest uczulony lub gdy owad wleci do pokoju i nie może się wydostać albo przeleci nam koło głowy. Są jednak metody jak kadzidełko o lawendowym zapachy czy olejki, nie lubią tez sadzonek pomidorów. Postawienie lampy czy świecy na zewnątrz i zgaszenie światła i obesrwowanie czy wyleci. Wieczorem je wabi światło. Orientują się w locie według Księżyca i sztuczne światło, zwłaszcza na zewnątrz, w letni wieczór, najczęściej sierpniowy, może je zmylić. Poza tym np. w krajach takich jak Niemcy czy Austria nie można tak bez powodu usuwać gniazda i zabijać cały rój. Oczywiście gdy jest on na strychu domu i stanowi zagrożenie, tak, że owady mogą się przedostać do domu gdy śpimy to tak. Są tam wyspecjalizowane ekipy regionalne, któe znają się na zwierzętach. MAją chroniące kombinezony. Odeszło się tam też od chemiczncyh sprayów, których wdychanie może być bardzo szkodliwe dla małych dzieci, psów czy kotów! U nas straż nie robi tego ostatnimi laty. Poza tym słusznie w tekście wymieniono, bo użądlenie szerszenia azjatyckiego a tym bardziej japońskiego jest dużo bardziej niebezpieczne od naszego, europejskiego, które jest niewiele większe od osy. Niestety pojawił się ten azjatycki we Francji, a teraz już w niektórych krajach, bo chińskiej prcelany im się zachciało.
zecia
Jad szerszeni, oprócz właściwości toksycznych, jest obiektem zainteresowania naukowców z dziedziny biotechnologii i farmakologii. W jego składzie wykryto związki o potencjale przeciwdrobnoustrojowym, a także substancje badane pod kątem zwalczania niektórych rodzajów nowotworów. Trwają prace nad wykorzystaniem wyizolowanych peptydów do produkcji leków, biopestycydów oraz narzędzi diagnostycznych. Dzięki badaniom możliwe jest lepsze zrozumienie mechanizmów działania jadu oraz rozwój innowacyjnych rozwiązań w medycynie i rolnictwie.